Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, bilimsel çalışmaların etik ilkeler doğrultusunda yürütülmesi gerektiğini, yapay zekânın akademik hayattaki etkilerinin ve üniversitelerin toplumsal sorumluluğunun ele alındığı konuşmasında vurguladı.

Etik ve bilimsel sorumluluk

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık ilkeleri üzerine kurulması gerektiğini belirtti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınması ile bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Akademisyenlerin yalnızca bilgi üretmekle yetinmeyip bu birikimi toplumsal gelişime katkı sağlayacak biçimde değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.

Yapay zekâ ve akademik dürüstlük

Yapay zekâ tarafından üretilen içeriklerin kaynak gösterilmeden kullanılmasının akademik dürüstlük açısından sorun oluşturduğunu belirten Şeker, yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde beyan edilmesi gerektiğini söyledi. Yapay zekânın bilimsel çalışmalarda destekleyici bir araç olduğunu vurgulayan Şeker, ürünün doğruluğundan ve etik niteliğinden sorumlu olanın araştırmacı olduğunu belirtti. İnsan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin ve hesap verebilirliğin bu teknolojilerde gözetilmesi gerektiğini de kaydetti.

Üniversitelerin işlevi ve Türkiye’nin bilim vizyonu

Şeker, üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı olmak üzere üç temel işlevi bulunduğunu hatırlattı. Değişen bilimsel koşullara uyum sağlanması, eğitimde niteliğin korunması ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi gerektiğini ifade etti. Araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuç alınmasının Türkiye’nin teknoloji üreten bir altyapıya kavuşması için önemli olduğunu belirtti. Türk dünyasındaki bilim akademileri arasındaki iş birliklerinin güçlendirilmesinin de bilimsel etkiyi artıracağını söyledi.

TÜBA’nın programları

Konuşmasında TÜBA’nın Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi gibi çalışmalara değinen Şeker, bu programların Türkiye’nin bilimsel birikimine katkı sunduğunu aktardı. Konuşmasını, bilim insanlarının bilgi üretirken etik ilkeleri gözetmesi ve birikimi toplum yararına değerlendirmesi çağrısıyla tamamladı.