Türkiye-İtalya İlişkilerinde Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisi İstanbul’da Buluştu

İstanbul’da Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinlikte, TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına katıldı. Açılış konuşmalarını İtalya’nın Ankara Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu yaptı.

Tarihsel Birikim Vurgusu

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslar ve ticari anlaşmalarla sınırlı olmadığını, Akdeniz’in ortak geçmişi, yüzyıllardır gelişen ticaret ağları ve kültürel etkileşimle beslenen çok katmanlı bir tarihe dayandığını belirtti. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıl ticari ve finansal bağlarına, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden günümüz iş birliklerine uzanan süreci ele aldı.

1963’te Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nı ilişkilerin gelişiminde önemli bir dönüm noktası olarak niteleyen Koyuncu, iki ülkenin bugün sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayi, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliği yaptığını kaydetti.

Bilimsel İş Birliği ve Bilim Diplomasisi

Koyuncu, TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Elçilerinin Raporları (1512-1789)” adlı eseri katılımcılarla paylaştı. Venedik ve Vatikan arşivlerindeki belgelere dayanan eserin Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğunu belirtti. Koyuncu, Roma’da katıldığı Avrupa Birliği destekli Water4All projesine de değinerek atık su geri kazanımı üzerine yürütülen çalışmalara ilişkin bilgi verdi. İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunulduğunu ifade etti.

TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve iki ülkenin bilim akademileri arasında imzalanan mutabakat muhtırasına dikkat çeken Koyuncu, bilim diplomasisinin ülkeler arası ilişkileri güçlendirmede temel araçlardan biri olduğunu söyledi. İklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel sorunların uluslararası bilimsel iş birlikleriyle ele alınacağını belirtti.

Koyuncu, TÜBA’nın ev sahipliğinde 19-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na (WSF) da değindi.

Oturumlarda Ele Alınan Başlıklar

Açılışın ardından Gaetano Sabatini, modern dönemde ticaret alanındaki Osmanlı kapitülasyonlarını; Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya-Osmanlı ticari ve finansal ilişkilerini ele aldı. Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesini anlattı. Alessandro Albanese Ginammi, İtalya-Türkiye ticaret ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği dış ilişkileri bağlamında iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin mevcut durumunu ve geleceğini paylaştı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.